Unikalne techniki malarskie

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów twórczości Jarosława Filipka jest jego zmysł do tworzenia unikalnych technik malarskich, które wprowadzają nowe jakości w obrębie tradycyjnego malarstwa. Warto podkreślić, że artysta nie tylko korzysta z klasycznych mediów jak farby olejne czy akrylowe, lecz eksperymentuje z technologiami i materiałami, które mają daleko idące konsekwencje dla estetyki i struktury obrazów.

1. Zastosowanie chemicznych reakcji w malarstwie

Filipek jest mistrzem malarstwa procesowego, w którym techniki malarskie bazują na zastosowaniu chemicznych reakcji, co pozwala na tworzenie dzieł nieprzewidywalnych w efekcie. W ramach tego podejścia artysta stosuje rozpuszczalniki, kwasy, alkohole, a także inne środki chemiczne, które wchodzą w reakcje z pigmentami i innymi materiałami malarskimi, tworząc różnorodne efekty teksturalne i barwne.

Przykładem może być użycie kwasu solnego do utleniania powierzchni – nie tylko tworzy on ciekawą patynę, ale także wpływa na farby w sposób, który nie jest do końca przewidywalny. Efekty takiej obróbki są niezwykle zróżnicowane – od subtelnych przejść kolorystycznych po intensywne, niemal „przemysłowe” uszkodzenia powierzchni, które stają się częścią obrazu.

2. Mieszanie mediów – od akrylu po żywice syntetyczne

Innym przykładem unikalnej techniki jest mieszanie farb akrylowych z żywicami syntetycznymi. Żywice, które artysta nakłada na powierzchnię płótna, nadają obrazowi zarówno gładką, szklistą powierzchnię, jak i intensywność barw. W połączeniu z akrylem powstają warstwy, które reagują na światło, tworząc iluzje głębi i różnorodne refleksy.

Innym interesującym zabiegiem jest wykorzystanie żywic epoksydowych, które w połączeniu z pigmentami metalicznymi (np. mosiądz, srebro, złoto) wytwarzają wrażenie trójwymiarowości obrazu. Żywice mogą tworzyć efekty przypominające polerowane powierzchnie lub przezroczyste, szkliste powłoki, nadając malarstwu właściwości zbliżone do rzeźby.

3. Wykorzystanie materiałów przemysłowych

Filipek chętnie sięga po materiały przemysłowe, które łączą malarstwo z nowoczesną technologią i industrializmem. Należy tu wymienić stosowanie asfaltu, smoły, a także pigmentów przemysłowych, które wnoszą do obrazu surowość i nieoczywiste efekty wizualne. Asfalt, na przykład, wprowadza do pracy nie tylko głęboką, matową czerń, ale także daje efekt wypukłości i szorstkości. Często pokrywa on powierzchnię, która następnie zostaje wypalona, co prowadzi do tworzenia plam o niejednolitej fakturze, z różnorodnymi, złożonymi śladami i „przebarwieniami” wynikającymi z reakcji materiału z powietrzem.

4. Technika odcisków i transferów

Jednym z najbardziej charakterystycznych zabiegów Filipka jest użycie technik odcisków. Artysta stosuje specjalne materiały, które tworzą różne rodzaje tekstur: od wzorców geometrycznych po abstrakcyjne, organiczne formy. Odciski są czasem robione za pomocą tkanin, szmat, folii, które po naniesieniu na powierzchnię płótna wytwarzają unikalne ślady. W ten sposób obrazy stają się „spisami” działań i interakcji pomiędzy artystą a materiałem.

Kolejną techniką jest transfer – transfer obrazu lub tekstury na płótno przy pomocy papieru transferowego lub innych materiałów. Pozwala to uzyskać efekty zbliżone do kolażu, gdzie powierzchnia obrazu jest wielowarstwowa, a niektóre jej elementy wydają się „wtopione” w inne.

5. Technika wypalania i spalenia

Wielu artystów eksperymentuje z technikami spalania w kontekście malarstwa, ale Filipek stosuje ją w sposób szczególny. Wypalanie powierzchni obrazu w połączeniu z innymi materiałami (np. kartonem, papierem, cienkimi metalami) wprowadza do jego prac nieprzewidywalne zmiany w strukturze i kolorze. W ten sposób, przez kontrolowane niszczenie, powstają obrazy pełne energetycznego ładunku, które dosłownie przekształcają się na oczach widza. Ogień, jako pierwotna siła natury, staje się tutaj narzędziem artystycznym, który umożliwia stworzenie unikalnych efektów przejść tonalnych oraz kraterów, śladów i spękań, które wydobywają z obrazu nową głębię.

6. Mieszanie tekstur organicznych z syntetycznymi

Filipek często łączy materiały organiczne, takie jak piasek, kawałki drewna, czy musiały z syntetycznymi tworzywami, tworząc obrazy o niezwykle zróżnicowanej fakturze. Na przykład, piasek zostaje wymieszany z farbą akrylową lub żywicą epoksydową, tworząc powierzchnie o dużej chropowatości, które przyciągają uwagę i wciągają widza w ich dotykową głębię.

7. Efekt „współczesnego graffiti”

W niektórych swoich cyklach Filipek stosuje także elementy grafiki i malarstwa ulicznego, gdzie farby w formie sprayu i szablonów tworzą wrażenie nieładnych, ale dynamicznych przestrzeni. Farba natryskiwana na powierzchnię płótna rozpryskuje się w sposób przypadkowy, co wprowadza do obrazu dodatkowy element chaosu i niekontrolowanej energii, które stają się kontrastem dla bardziej statycznych i uporządkowanych warstw.

Unikalne techniki malarskie Filipka wykraczają poza konwencjonalne podejście do obrazu, wprowadzając nieprzewidywalność, eksperymentację i materiały, które żyją własnym życiem. Artysta nie tylko maluje, ale tworzy proces, który jest częścią dzieła. Jego prace to zapisy działań, nie tylko efekt końcowy. Takie podejście do sztuki, pełne otwartości na nieoczywiste rozwiązania, stawia go w gronie twórców, którzy definiują przyszłość malarstwa współczesnego.